zondag 26 november 2017

Willem Witsen

Willem Arnoldus Witsen is geboren in 1860 in Amsterdam. Hij was schilder, aquarellist, etser, tekenaar, schrijver en fotograaf. In de 17de eeuw was de familie Witsen belangrijk in Amsterdam, ze speelden toen een grote rol in het stadsbestuur van de stad.

In 1876 ging Willem Witsen op 16 jarige leeftijd studeren aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunst in Amsterdam. Acht jaar lang was hij student aan de academie en ontmoette in die tijd veel belangrijke kunstenaars en literatoren waarmee hij bevriend raakte.
Na het verlaten van de academie ging Witsen wonen in het buitenhuis van de familie in Lage Vuursche, hier was het altijd een komen en gaan van veel kunstenaars. In het begin van zijn carrière raakte hij geïnspireerd door de mensen op het land zoals herders en ontginners en hij legde deze taferelen vast in zijn schilderijen.

Na enige tijd vertrok hij naar Londen waar hij zich o.a. bezig hield met het maken van prenten van de stad en de oevers langs de Theems. Na vier jaar keerde hij terug naar Nederland en verdeelde zijn tijd tussen Amsterdam, Laren en Ede. In Amsterdam ging hij met een roeiboot door de grachten en genoot van de mooie luchten. Vooral de regenluchten inspireerden hem. Na enige tijd kocht hij een trekschuit waar hij zijn atelier van maakte en veranderde regelmatig van ligplaats om zo elke keer weer op een andere plek te kunnen schilderen. Was de kunstenaar in Ede dan schilderde hij vooral landschappen en boerderijen.

Witsen zocht vooral de verstilling die hij vond in de stadsgezichten van Amsterdam, Rotterdam en Dordrecht. Deze verstilling wist hij goed vast te leggen in zijn schilderijen. Ook in Dordrecht, waar hij net als in Amsterdam, met een bootje over het water ging om de sfeer van de stad in zijn schetsen vast te kunnen leggen. Je ziet in zijn werk de grote liefde voor detail, zoals verweerde bakstenen en de bloempotten in de vensterbanken bv op het schilderij De Voorstraathaven in DordrechtDieptewerking laat hij hier achterwege, hiermee benadrukt hij de eeuwige rust van deze oude stad.
De Voorstraathaven in Dordrecht (1898)
De schetsen die hij daar maakte gebruikte hij in zijn atelier voor zijn schilderijen, aquarellen en etsen.

Witsen bleef niet in Nederland, in 1915 reisde hij af naar San Francisco om deel te nemen aan de Wereldtentoonstelling en bleef daarna nog een tijd in Amerika om er te werken. Veel is er in die tijd niet uit zijn handen gekomen. Vijf jaar later ging hij op reis naar Nederlands Indië waar hij familie bezocht. Het landschap daar vond hij interessant maar het lukte hem niet om dat goed weer te geven in zijn werk. Wel is er uit die periode een portret bekend van de scheidende gouverneur-generaal J.P. graaf Van Limburg Stirum geschilderd door Willem Witsen.


Langer dan een half jaar is Willem Witsen niet in Nederlands Indië gebleven. Hij gaat terug naar Nederland waar hij na een lang ziekbed in 1923 op 63 jarige leeftijd is overleden. 
Willem Witsen ligt begraven op De Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam.

zaterdag 18 november 2017

Anthony Oberman

Anthony Oberman (1781-1845) is een Nederlandse kunstschilder.
Het schilderen van paarden was zijn specialisme maar voor dat genre was er in zijn tijd weinig belangstelling. Tussen 1825 en 1830 ging hij zijn aandacht richten op fruit- en bloemstillevens. Op deze stillevens zie je veel inheemse, echte Nederlandse planten zoals geraniums, vergeet-mij-nietje, maagdenpalm en Oost-Indische kers.
Veel van de planten op dit schilderij, zoals de hyacinten, narcis, tulpen en anemonen zijn in kassen gekweekte planten. Niet alle soorten bloemen waren tegelijkertijd beschikbaar, ook de aalbessen, kweeperen, pruimen en perziken kwamen uit de kas.

Deze stillevens zijn met olieverf geschilderd op karton en hangen in het Rijksmuseum te Amsterdam. 

(foto's gemaakt in het Rijksmuseum)

zondag 12 november 2017

Speculaastijd

Het zal u niet zijn ontgaan, de herfst is in volle gang en Sinterklaas is bijna weer in het land. Een gezellige tijd met heel veel lekkere dingen zoals chocoladeletters en marsepein. De winkels liggen er vol mee en soms is het moeilijk om te kiezen. Naast chocola en marsepein wordt ook speculaas volop verkocht en regelmatig sta ik voor het schap te dubben; neem ik speculaas met of zonder amandelschaafsel, lekkere grote speculaasbrokken, gevulde speculaas of een speculaaspop, het is allemaal even lekker.
  
In verschillende Europese landen wordt net als bij ons speculaas met smaak gegeten. Wij kennen vooral het speculaasje als een plat koekje. Dat het koekje zo plat is komt omdat naast de verschillende specerijen voor het rijzen van het deeg alleen bakpoeder wordt gebruikt. Hierdoor blijft het koekje plat van vorm en is hard en droog. 

Speculaas wordt niet overal met een mengsel van specerijen gebakken. In België waren tot het begin van de 20ste eeuw de speculaaskruiden nogal kostbaar en gebruikten de bakkers alleen maar een beetje kaneel in het deeg. De Belgische bakkers bakken hun speculaas nog altijd op deze manier. Zo is ook de naam speculoos ontstaan, het is gewoon speculaas maar zonder specerijen.

Speculoos is over het algemeen iets zachter dan speculaas en in sommige streken wordt het daarom ook wel karamelkoek genoemd. In Duitsland kent men ook speculoos en daar wordt het onder de naam karamellgebäck op de markt gebracht. In onze streken kennen we ook nog een zachtere soort in de vorm van gevulde speculaas.

Speculaasjes heb je met een afbeelding van Sinterklaas, een molen of een bloemenmand. Naast de kleine koekjes zijn er de grote poppen en deze worden een Vrijer genoemd.
Zo’n Vrijer werd vroeger in Brabant vooral gekocht door boerenzonen die een meisje op het oog hadden. De boerenzoon gaf de koek aan het meisje en twee weken later, altijd op zondag, ging de verliefde jongeman op bezoek bij het meisje in de hoop antwoord te krijgen. Gaf het meisje de jongeman een stuk van de koek dan betekende dat dat zij hem wel wilde als haar echtgenoot. Kreeg de jongen niets bij de koffie, dan was de boodschap duidelijk, geen gevrij en zeker geen bruiloft.

Een vrijer wordt ook wel Kermiskoek genoemd en deze kermiskoek wordt al van oudsher gebakken in Tiel en staat tot aan de dag van vandaag bekend als de Tielsche Kermiskoek.
Tegenwoordig worden dergelijke koeken nog wel cadeau gegeven. Het gaat dan niet om het vinden van een echtgenote maar is het meer een blijk van waardering voor een bepaald persoon. 
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...