zaterdag 18 november 2017

Anthony Oberman

Anthony Oberman (1781-1845) is een Nederlandse kunstschilder.
Het schilderen van paarden was zijn specialisme maar voor dat genre was er in zijn tijd weinig belangstelling. Tussen 1825 en 1830 ging hij zijn aandacht richten op fruit- en bloemstillevens. Op deze stillevens zie je veel inheemse, echte Nederlandse planten zoals geraniums, vergeet-mij-nietje, maagdenpalm en Oost-Indische kers.
Veel van de planten op dit schilderij, zoals de hyacinten, narcis, tulpen en anemonen zijn in kassen gekweekte planten. Niet alle soorten bloemen waren tegelijkertijd beschikbaar, ook de aalbessen, kweeperen, pruimen en perziken kwamen uit de kas.

Deze stillevens zijn met olieverf geschilderd op karton en hangen in het Rijksmuseum te Amsterdam. 

zondag 12 november 2017

Speculaastijd

Het zal u niet zijn ontgaan, de herfst is in volle gang en Sinterklaas is bijna weer in het land. Een gezellige tijd met heel veel lekkere dingen zoals chocoladeletters en marsepein. De winkels liggen er vol mee en soms is het moeilijk om te kiezen. Naast chocola en marsepein wordt ook speculaas volop verkocht en regelmatig sta ik voor het schap te dubben; neem ik speculaas met of zonder amandelschaafsel, lekkere grote speculaasbrokken, gevulde speculaas of een speculaaspop, het is allemaal even lekker.
  
In verschillende Europese landen wordt net als bij ons speculaas met smaak gegeten. Wij kennen vooral het speculaasje als een plat koekje. Dat het koekje zo plat is komt omdat naast de verschillende specerijen voor het rijzen van het deeg alleen bakpoeder wordt gebruikt. Hierdoor blijft het koekje plat van vorm en is hard en droog. 

Speculaas wordt niet overal met een mengsel van specerijen gebakken. In België waren tot het begin van de 20ste eeuw de speculaaskruiden nogal kostbaar en gebruikten de bakkers alleen maar een beetje kaneel in het deeg. De Belgische bakkers bakken hun speculaas nog altijd op deze manier. Zo is ook de naam speculoos ontstaan, het is gewoon speculaas maar zonder specerijen.

Speculoos is over het algemeen iets zachter dan speculaas en in sommige streken wordt het daarom ook wel karamelkoek genoemd. In Duitsland kent men ook speculoos en daar wordt het onder de naam karamellgebäck op de markt gebracht. In onze streken kennen we ook nog een zachtere soort in de vorm van gevulde speculaas.

Speculaasjes heb je met een afbeelding van Sinterklaas, een molen of een bloemenmand. Naast de kleine koekjes zijn er de grote poppen en deze worden een Vrijer genoemd.
Zo’n Vrijer werd vroeger in Brabant vooral gekocht door boerenzonen die een meisje op het oog hadden. De boerenzoon gaf de koek aan het meisje en twee weken later, altijd op zondag, ging de verliefde jongeman op bezoek bij het meisje in de hoop antwoord te krijgen. Gaf het meisje de jongeman een stuk van de koek dan betekende dat dat zij hem wel wilde als haar echtgenoot. Kreeg de jongen niets bij de koffie, dan was de boodschap duidelijk, geen gevrij en zeker geen bruiloft.

Een vrijer wordt ook wel Kermiskoek genoemd en deze kermiskoek wordt al van oudsher gebakken in Tiel en staat tot aan de dag van vandaag bekend als de Tielsche Kermiskoek.
Tegenwoordig worden dergelijke koeken nog wel cadeau gegeven. Het gaat dan niet om het vinden van een echtgenote maar is het meer een blijk van waardering voor een bepaald persoon. 

zaterdag 14 oktober 2017

zaterdag 30 september 2017

Een kind kan de was doen

Het pretje
De was doen was in de tijd van mijn oma, en ook nog een aantal jaren voor mijn moeder, niet gemakkelijk en zeker geen pretje om te doen. Het pretje kwam als het wasgoed  weer schoon en gestreken in de kast lag. 
Op maandag was het wasdag en de witte was ging op de bleek, de bonte op het droogrek of hing aan de lijn te wapperen. Was het slecht weer dan werd de was binnen gedroogd, in de winter op een rekje bij de kachel of als je een zolder had werd daar het natte wasgoed opgehangen om te drogen.





Mijn oma was de hele maandag druk bezig met de was en het was een vermoeiende dag. Mijn moeder heeft het altijd een beetje anders gedaan, zij deed de was niet op maandag maar op dinsdag. Onze was is nog een tijd naar de wasserij gegaan tot mijn moeder een wasmachine kreeg, zij was de eerste in ons dorp. Het was een snelwasser, in een ogenblikje was de was de schoon, na het wassen ging ze ook de wasmachine gebruiken om het wasgoed te spoelen. Dat scheelde haar heel veel werk en in de tijd die ze over had kon ze leukere dingen gaan doen.
Auto van de wasserij
De was ging in manden naar de wasserij
Dat mijn moeder een wasmachine had viel wel op in het dorp waar wij woonden, er werd schande over gesproken. Dat mens van Jansen had een wasmachine, lui mens, en dat “ding” kon natuurlijk de was niet schoon genoeg krijgen. En dat luie mens ging ook nog eens wassen als het haar uitkwam.

Als mijn moeder stond te wassen, de machine stond op het plaatsje achter ons huis, was het wel een beetje druk op de dijk. Ineens waren er  veel dorpsbewoners onderweg.  Zij hadden de tijd, de was hadden ze zoals het hoorde op maandag gedaan.  Toevallig kwamen ze elkaar tegen voor ons huis. Vanzelfsprekend bleven ze bij elkaar staan voor een “praatje”, er was op dinsdag veel te bespreken.

Tegenwoordig hebben we wasmachines en drogers en kan een kind de was doen.

(Foto's gemaakt in Het Zuiderzee Museum in Enkhuizen)

zaterdag 23 september 2017

Hier alleen pinnen

Boodschappen doen is voor mij een noodzakelijk iets, ik beleef er geen plezier aan en laat daarom mijn boodschappen thuis bezorgen, ik heb de online supermarkt Picnic ontdekt.
Zo af en toe moet ik toch de gang naar de buurtsuper maken omdat ik iets ben vergeten te bestellen. Deze week moest ik er weer eens aan geloven en ging daarom met tas en portemonnee richting winkel. Ik weet ondertussen wel waar de artikelen liggen die ik nodig heb en ik ben dan ook in een mum van tijd bij de kassa. Omdat ik meestal met de pinpas betaal maakt het niet uit bij welke kassa ik ga staan. Klanten die cash betalen moeten opletten of ze in de juiste rij staan.
Ik stond als derde bij de pinkassa, als tweede een vriendelijke mevrouw en als eerste een oudere mevrouw met een rollator.  Ze had haar boodschappen al op de band gelegd. Op het moment dat de kassière het af te rekenen bedrag noemde pakte mevrouw haar portemonnee en begon het bedrag uit te tellen in haar hand. “Dit is een pinkassa, u kunt hier niet met geld betalen” zegt de kassière. Verschrikt keek de mevrouw van haar hand naar de kassière en van de kassière weer naar haar hand met daarin het gepaste geldbedrag. Ze wist even niets te zeggen en keek een beetje hulpeloos naar de kassajuffrouw. De kassajuffrouw, Diana stond er op haar jasje, verblikte of verbloosde niet en bleef wachten. 
Ondertussen bedacht ik dat we de boodschappen maar snel naar een andere kassa moesten brengen zodat mevrouw kon betalen. Ik zag aan de mevrouw voor mij dat zij ook nadacht over een oplossing en ze had een idee, ze zegt tegen de mevrouw: “Als u mij nu uw geld geeft, dan betaal ik uw boodschappen met mijn pinpas en is het probleem opgelost”. De mevrouw was er even stil van, net als wij allemaal in de ondertussen langer geworden rij. Er kwam een brede glimlach op het gezicht van mevrouw en ze was duidelijk opgelucht. Ik merkte dat de hele rij wachtenden glimlachte en opgelucht de handelingen gadesloeg, behalve Diana, zij deed net of zij er helemaal niets mee te maken had.
Ik vond het geweldig om iets, dat toch even een groot probleem leek, zo eenvoudig en snel werd opgelost. Een dergelijk kleine belevenis maakt mijn dag goed met een extra zonnetje . Of Diana haar dag ook een extra zonnetje kreeg vraag ik mij af. Waarschijnlijk komt dit "probleempje" meerdere keren per dag voor bij de kassa en wordt het zonder toestanden opgelost.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...